آن نيز به جهت تخفيف كلام حذف شده و به كسرهء دال كه عين الفعل كلمه است براى دلالت بر ياء اكتفا شده است . و در زبان عرب استعمال الفاظ خبرى و اراده دعا از آن بسيار است مثل : « يغفر اللّه لك » و « يرحمك اللّه » كه جمله خبريه بوده لكن از آن اراده انشاء دعا شده است و گويا گفته شده « ليغفر اللّه لك » و « ليرحمك اللّه » . و هذا الذي منعه المبرد : اين نظريه‌اى كه مبرد حتى در شعر جايز نمىداند ، كسايى آن را گذشته از شعر ، در نثر نيز به شرط اينكه فعل امر « قل » قبل از آن فعل قرار داشته باشد جايز مىداند ، و از مصاديق همين نظريه ، اين آيهء شريفه قرار داده است : قُلْ لِعِبادِيَ الَّذِينَ آمَنُوا يُقِيمُوا الصَّلاةَ ( إبراهيم / 31 ) شاهد : در جزم فعل امر « يقيموا » به واسطه لام مقدر بعد فعل « قل » در نثر است ، و آن فعل در اصل « ليقيموا » بوده است . ابن مالك در كتاب شرح كافيهء خود ، اين رأي كسايى را پسنديده است و ابن مالك علاوه بر صحيح دانستن جزم فعل امر در نثر به واسطه لام مقدر بعد از فعل امر « قل » اين جزم را بعد افعال يا شبه فعل ماده « قول » كه اخبارى هستند مثل « قلت ، يقول و قائل » نيز جايز دانسته است ، بنابراين ابن مالك مىگويد اين جزم بعد از فعل يا شبه فعلى از ماده « قول » جايز است و لازم نيست كه حتما فعل امر « قل » قبل از آن باشد . و الجمهور : لكن جمهور نحويين بر خلاف نظر كسايى و ابن مالك جزم امثال « يقيموا » در آيه را از باب جزم به واسطه لام امر مقدر نمىدانند بلكه آن را فعل مضارع مجزوم دانسته و جزم آن را به جهت در جواب فعل امر « قل » بودن مىدانند و مىگويند جزم آن مانند جزم فعل مضارع در جواب امر در مثل « ائتني اكرمك » است . بايد دانست كه در تعيين عامل جزم امثال اين فعل مضارع سه قول است : 1 - قول خليل بن احمد و شاگرد او سيبويه : كه مىگويند خود فعل امر ، جازم آن است و دليل آن دو اين است كه فعل امر در اين موارد متضمن معناى « إن » شرط با فعل مضارعى از جنس آن فعل امر مىباشد . به عنوان مثال ، تقدير در آيه اين گونه است : « إن تقل لعبادى الذين آمنوا يقيموا » بنابراين چون فعل امر متضمن « إن »